De Nederlandse regering wil de omvang van het overheidsapparaat de komende jaren aanzienlijk verkleinen. Tegen 2035 moeten ongeveer 25.000 arbeidsplaatsen verdwijnen, wat neerkomt
op een inkrimping van circa 16 procent van het huidige personeelsbestand. Daarnaast wil het kabinet besparen op adviesorganen, externe consultants en kantoorruimte. De geplande hervormingen moeten in totaal 3,5 miljard euro aan besparingen opleveren.
Staatssecretaris Eric van der Burg van de VVD heeft de plannen toegelicht in een interview met Het Parool. Later op maandag zal hij het parlement per brief informeren over de voorgenomen maatregelen.
Volgens Van der Burg is de omvang van de operatie aanzienlijk, ook al vertegenwoordigt het schrappen van 25.000 banen minder dan een vijfde van de circa 160.000 arbeidsplaatsen binnen de overheid. De gevolgen zullen bovendien niet bij alle overheidsdiensten hetzelfde zijn. Terwijl sommige organisaties hun personeelsbestand met ongeveer 20 procent moeten terugbrengen, kunnen de bezuinigingen bij andere diensten oplopen tot 60 procent.
De staatssecretaris verwacht dat ambtenaren in 2035 in een kleinere organisatie zullen werken, met aanzienlijk minder directe collega's dan vandaag.
Een algemeen verbod op het aannemen van nieuw personeel komt er volgens Van der Burg niet. De overheid moet immers blijven functioneren en mag niet het risico lopen dat essentiële werkzaamheden stilvallen doordat gespecialiseerde medewerkers vertrekken. Daarom zal bij iedere vacature afzonderlijk worden beoordeeld of vervanging noodzakelijk is.
Naast de personeelsreductie wil het kabinet de afhankelijkheid van kostbare externe dienstverleners verminderen. Ook moet digitalisering een grotere rol gaan spelen bij de dienstverlening en de interne organisatie van de overheid.
Van der Burg wijst erop dat burgers tegenwoordig steeds vaker online informatie kunnen vinden waarvoor zij vroeger tijdens kantooruren contact moesten opnemen met een informatiedienst. Chatbots en andere digitale hulpmiddelen kunnen een deel van die taken overnemen en zijn bovendien dag en nacht beschikbaar.
Ook het gebruik van kantoorruimte zal onder de loep worden genomen. Door minder vierkante meters te huren of te gebruiken, wil de regering de bedrijfskosten verder terugdringen.
Met de combinatie van personeelsbesparingen, een efficiëntere organisatie en een grotere inzet op digitale dienstverlening wil het kabinet de overheidsuitgaven structureel verlagen. De plannen moeten de komende jaren verder worden uitgewerkt, waarbij per overheidsdienst zal worden bepaald hoe de beoogde vermindering van het personeelsbestand en de overige besparingen worden gerealiseerd. Foto-Zairon, Wikimedia commons.
