Een meerderheid van de Nederlandse politieke partijen spreekt zich uit voor een verbod op het gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) door basisschoolleerlingen. Volgens de
initiatiefnemers kunnen AI-toepassingen de ontwikkeling van belangrijke basisvaardigheden, zoals lezen, schrijven en kritisch denken, in de weg staan.
Het voorstel is afkomstig van de progressieve Europese partij Volt en het Christen-Democratisch Appèl (CDA). Zij willen dat de regering het gebruik van generatieve AI-tools, waaronder ChatGPT, door leerlingen in het basisonderwijs officieel verbiedt.
Volgens de Nederlandse omroep NOS hebben inmiddels tien politieke partijen hun steun uitgesproken voor het initiatief. Samen vertegenwoordigen zij 88 van de 150 zetels in de Tweede Kamer.
Volt-fractievoorzitter Laurens Dassen waarschuwt dat AI niet alleen kansen biedt, maar ook bestaande verschillen tussen leerlingen kan vergroten. “Ik geloof in de mogelijkheden die AI ons biedt, maar tegelijkertijd vergroot generatieve AI de kloof in kennis en vaardigheden tussen leerlingen”, verklaarde hij.
AI blijft onderdeel van het onderwijs
Ondanks het voorgestelde verbod blijft AI een belangrijk onderdeel van het toekomstige onderwijsprogramma. De nieuwe onderwijsdoelen voor basisscholen, die in 2027 van kracht worden, schrijven voor dat leerlingen kennis moeten maken met kunstmatige intelligentie en leren hoe zij op een verantwoorde manier met AI-systemen kunnen omgaan.
In het voortgezet onderwijs zullen leerlingen bovendien praktische ervaring opdoen met het trainen van dergelijke systemen.
Volt en CDA willen deze onderwijsdoelen niet ondermijnen. De partijen sluiten daarom niet uit dat kinderen op school wel de basisprincipes van AI leren, terwijl het gebruik van AI-tools voor hun eigen schoolwerk verboden blijft.
Onderwijsexperts wijzen op mogelijke voordelen
Barend Last, onderwijsspecialist en docent in de bovenbouw van het basisonderwijs, steunt het idee dat kinderen niet onbeperkt toegang moeten hebben tot AI-toepassingen. In een gesprek met NOS benadrukte hij echter dat kunstmatige intelligentie ook een waardevol hulpmiddel kan zijn wanneer deze op de juiste manier wordt ingezet.
Een volledig verbod kan volgens Last ertoe leiden dat leerlingen onvoldoende inzicht krijgen in een technologie die steeds belangrijker wordt.
Ook PO-Raad, de belangenorganisatie voor het primair onderwijs, wijst op mogelijke risico's. Volgens de organisatie blijkt uit voorlopige onderzoeken dat leerlingen minder leerstof opnemen wanneer zij generatieve AI op grote schaal gebruiken.
De discussie draait daarmee om de vraag hoe scholen kinderen kunnen beschermen tegen de negatieve effecten van AI, zonder hen de mogelijkheid te ontnemen om kennis te maken met een technologie die een steeds grotere rol speelt in de samenleving. Foto- Jernej Furman from Slovenia, Wikimedia. commons.