Premier Rob Jetten zegt Russische dreigementen niet serieus te zullen nemen

 

Premier Rob Jetten heeft verklaard dat hij de Russische waarschuwing dat medewerkers van de Nederlandse wapenproducent Destinus legitieme militaire doelwitten zouden kunnen

worden, niet al te serieus zal nemen. Hij benadrukte dat Nederland zich niet zal laten intimideren, nadat de Nederlandse ambassade in Kyiv beschadigd raakte bij een Russische aanval.

Zijn uitspraken kwamen tegen de achtergrond van de belofte van de Russische president Vladimir Poetin om wraak te nemen voor de aanval op de Krimbrug, waarbij volgens Destinus Nederlandse raketten zouden zijn ingezet.

Donderdagmiddag liep de Nederlandse ambassade in Kyiv schade op tijdens een Russische droneaanval op de Oekraïense hoofdstad. Volgens bronnen binnen de Oekraïense luchtverdediging, die tegenover de NOS spraken, raakte geen enkel personeelslid van de ambassade gewond. De schade aan het gebouw zou waarschijnlijk het gevolg zijn geweest van indirecte gevolgen van de aanval. Desondanks heeft minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen de Russische ambassadeur ontboden naar aanleiding van het incident.

Donderdagavond publiceerde de Russische ambassade in Nederland een verklaring waarin zij stelde dat het steeds moeilijker wordt om Nederland als een neutrale buitenstaander te beschouwen. Volgens Moskou vergroot Den Haag door zijn optreden systematisch zijn betrokkenheid bij het conflict en draagt het daarmee bij aan de verlenging en verdere escalatie van de oorlog.

De Russische reactie volgde op de erkenning van Destinus dat het bedrijf met trots betrokken was bij de aanval op de Krimbrug op dinsdag. Daarnaast kwamen uit een daaropvolgend onderzoek van NRC onthullingen naar voren dat medewerkers van het bedrijf naar verluidt actief betrokken waren bij de ondersteuning van dronegevechten tegen Russische troepen aan het front. Sommige van deze activiteiten zouden volgens de berichtgeving roekeloos zijn uitgevoerd.

Destinus-topman Michail Kokoritsj, een voormalige Russische staatsburger die zich tegen Poetin heeft uitgesproken, vertelde aan NRC dat medewerkers van het bedrijf testdrones hebben gelanceerd en ingezet tegen Russische drones. Dit gebeurde volgens hem echter onder leiding van Oekraïense militairen.

Het bedrijf stelt dat het zelf geen militaire operaties uitvoert en uitsluitend technische ondersteuning verleent in het kader van zijn contractuele verplichtingen.

Het Nederlandse ministerie van Defensie heeft verklaard dat het gebruik van een wapensysteem tegen een partij in een gewapend conflict wordt beschouwd als directe deelname aan vijandelijkheden. Het verstrekken van algemene instructies over de werking van een dergelijk systeem valt daar volgens het ministerie niet onder. Burgers die rechtstreeks deelnemen aan gevechtshandelingen verliezen de bescherming die zij op grond van het oorlogsrecht genieten en kunnen juridisch aansprakelijk worden gesteld.

Minister van Defensie Dilan Yeşilgöz wilde niet inhoudelijk reageren op de beschuldigingen. Nederland ondersteunt Oekraïne in overeenstemming met het internationaal humanitair recht en daarover worden helaas geen verdere mededelingen gedaan, verklaarde zij donderdag tegenover BNR tijdens een wapenbeurs in Rotterdam.

Volgens Yeşilgöz is het bovendien aanzienlijk beter om wapensystemen tijdens militaire oefeningen te testen dan op het daadwerkelijke slagveld. Zowel coalitie- als oppositiepartijen in het Nederlandse parlement hebben inmiddels hun bezorgdheid over de kwestie uitgesproken.

De Nederlandse overheid behoort tot de belangrijkste klanten van Destinus. In juni stemde het kabinet in met een betaling van 250 miljoen euro voor de levering van 700 Ruta-kruisraketten aan Oekraïne. Het pakket werd aanvankelijk omschreven als een levering van drones.

Na de aanval op de Krimbrug, waarvan Destinus foto's publiceerde en waarbij het bedrijf verklaarde dat zijn Ruta-raketten waren gebruikt, sloot president Poetin de mogelijkheid van een gedeeltelijk staakt-het-vuren uit. Hij beloofde bovendien dat de Russische reactie aanzienlijk pijnlijker zou zijn.

De kwestie onderstreept de groeiende betrokkenheid van Nederlandse defensiebedrijven bij de Oekraïense oorlogsinspanningen en roept tegelijkertijd vragen op over de juridische grenzen tussen technische ondersteuning, wapenleveranties en directe deelname aan militaire operaties. Foto-Vrij te gebruiken ovv: Martijn Beekman / D66, Wikimedia commons..